Mafanikio Yanakusubiri! Wewe Jaribu Tu: Colonel Sanders Alianzisha KFC Akiwa na Miaka 65

🇬🇧 Read in English

Colonel Sanders ni Mmarekani aliyeishi kati ya mwaka 1890 na 1980, ambaye maisha yake yanapaswa kuwa mfano wa kuigwa na kila mtu anayetafuta mafanikio. Huyu ndiye mwanzilishi wa Kentucky Fried Chicken (KFC), kampuni maarufu ya vyakula ambayo leo ina migahawa zaidi ya 30,000 duniani kote.

Colonel Sanders ni mfano wa kuigwa kwa sababu alipambana hadi kufanikiwa licha ya kuwa na elimu ndogo sana ya darasani, na licha ya kushindwa mara nyingi. Zaidi ya yote, mafanikio yake makubwa yalikuja wakati ambao wengi wetu tungesema "nimeshachelewa".

Mwanzo Mgumu: Aliacha Shule Akiwa na Miaka 12

Harland Sanders alizaliwa jimbo la Indiana, Marekani. Baba yake alifariki akiwa na miaka mitano, hivyo akawa anawapikia wadogo zake wakati mama yao yuko kazini. Aliacha shule akiwa na miaka 12, na akiwa na miaka 13 akahama nyumbani ili kuepuka adha za baba wa kambo.

Badala ya kuwa chokoraa au mwizi kama ambavyo ingetarajiwa kwa kijana wa miaka 13 aliyekimbia nyumbani, Sanders alitafuta kazi. Alifanya kazi mashambani, akapaka rangi magari ya kukokotwa na farasi, na mwaka 1906 akapata kazi ya ukondakta kwenye tramu (mabasi ya umeme yanayotembea kwenye reli mjini) katika mji wa New Albany. Mwaka huohuo, akiwa na miaka 16, alidanganya umri wake na kujiunga na jeshi la Marekani. Alipelekwa Cuba, akakaa huko takriban miezi minne, kisha akaruhusiwa kuondoka jeshini kwa heshima zote.

Miaka 30 ya Kazi, Kufukuzwa na Kushindwa

Baada ya jeshi, Sanders alipata kazi kwenye reli. Akiwa na miaka 16 tu alikuwa mchochezi wa moto wa injini ya treni (kwa Kiingereza fireman), yaani mtu anayechochea makaa ya mawe kwenye tanuru la injini ya mvuke. Hakuwa askari wa zimamoto, kama neno hilo linavyoweza kueleweka vibaya. Aliipoteza kazi hiyo baada ya mzozo, kisha akajiunga na kampuni ya reli ya Norfolk and Western kama kibarua.

Akiwa bado anafanya kazi kwenye reli, aliamua kusomea sheria kwa njia ya posta kutoka chuo cha La Salle Extension University. Baadaye alifanya kazi ya uwakili mjini Little Rock kwa takriban miaka mitatu, kabla ya kupoteza sifa yake baada ya kupigana na mteja wake mwenyewe ndani ya chumba cha mahakama. Baada ya tukio hili, alirudi kwenye kazi ya kibarua katika kampuni ya reli ya Pennsylvania Railroad.

Orodha inaendelea:

Mwaka	Kilichotokea
1916	Alipata kazi ya kuuza bima katika kampuni ya Prudential, lakini baada ya muda akafukuzwa kwa utovu wa nidhamu. Akahamia Louisville na kupata kazi hiyohiyo ya kuuza bima katika kampuni ya Mutual Benefit Life.
1920	Alitafuta wawekezaji na kuanzisha kampuni ya kivuko cha boti kwenye Mto Ohio kati ya miji ya Jeffersonville na Louisville. Akawa mwanahisa mdogo na katibu wa kampuni.
Miaka ya 1920	Aliuza hisa zake za kivuko akapata dola 22,000, akaanzisha kampuni ya kutengeneza taa zinazotumia gesi ya acetylene. Mradi ulikufa baada ya kampuni ya Delco kuanza kuuza taa za umeme kwa mkopo.
1924	Alipoteza kazi ya kuuza matairi ya Michelin baada ya kiwanda kufungwa. Kwa bahati, mwaka huohuo meneja mkuu wa Standard Oil of Kentucky alimpa kituo cha mafuta cha kuendesha mjini Nicholasville.
1930	Kituo cha Nicholasville kilifungwa kutokana na msukosuko mkubwa wa kiuchumi (Great Depression) uliokuwa umeikumba Marekani.

Sasa alikuwa na miaka 40, akiwa na historia ndefu ya kazi zilizoishia vibaya. Mwandishi wa wasifu wake, John Ed Pearce, alisema wazi kwamba kushindwa kwake mara kwa mara kulitokana kwa kiasi kikubwa na ukaidi, kukosa subira na kushindwa kujizuia.

Mabadiliko: Kuku Kwenye Kituo cha Mafuta

Mwaka huohuo wa 1930, kampuni ya Shell Oil ilimpa Sanders kituo cha mafuta cha kuendesha mjini Corbin, Kentucky, bila kulipa kodi ya pango, kwa makubaliano kwamba atailipa kampuni asilimia fulani ya mauzo. Alianza kuwapikia wasafiri kuku, nyama ya nguruwe na nyama ya ng'ombe. Kwa kuwa hakuwa na mgahawa maalumu, aliwahudumia ndani ya makazi yake yaliyokuwa jirani na pampu za mafuta.

Chakula chake kikapendwa. Mwaka 1935 Gavana wa Kentucky wa wakati huo, Ruby Laffoon, alimpa cheo cha heshima cha Kanali wa Kentucky (Kentucky Colonel). Hiki ni cheo cha heshima, si cheo cha kijeshi. Kufikia mwaka 1940, akiwa na miaka 50, alikamilisha mapishi yake maalumu ya kuku yenye mchanganyiko wa siri wa mitishamba na viungo, pamoja na mbinu ya kupika kuku haraka kwa jiko la mvuke wa shinikizo (pressure fryer).

Mwaka 1952 Sanders kwa mara ya kwanza aliuza haki ya kutumia mapishi yake kwa Pete Harman wa South Salt Lake, Utah, aliyekuwa akiendesha mmoja wa migahawa mikubwa kuliko yote katika eneo hilo. Mchoraji wa mabango wa Harman ndiye aliyebuni jina "Kentucky Fried Chicken". Katika mwaka wa kwanza, mauzo ya mgahawa wa Harman yaliongezeka zaidi ya mara tatu, na 75% ya ongezeko hilo lilitokana na kuku hao.

Akiwa na Miaka 65, Bila Kitu, Akaanza Upya

Kisha pigo jingine likaja. Katikati ya miaka ya 1950, barabara kuu mpya (Interstate 75) ilijengwa ikaupita mji wa Corbin. Magari yaliyoleta wateja kwenye mgahawa wake yakaacha kupita. Akiwa na miaka 65 aliuza biashara hiyo na kubaki na akiba yake pamoja na pensheni ya serikali ya dola 105 kwa mwezi.

Wengi wangestaafu. Sanders alipakia jiko lake na mchanganyiko wake wa viungo kwenye gari na kuanza kuzunguka mji hadi mji. Aliwapikia wenye migahawa na wafanyakazi wao. Wakipenda, walisaini mkataba wa kuuza kuku hao na kumlipa senti chache kwa kila kuku waliyeuza. Mara nyingi alilala nyuma ya gari lake. Mkewe Claudia ndiye aliyechanganya na kusafirisha viungo.

Kutoka Migahawa 600 Hadi Chapa ya Dunia

Mtindo huu wa kutoa vibali (franchise) ulifanikiwa sana. KFC ilitanuka kwa haraka, na kufikia katikati ya miaka ya 1960 ilikuwa na migahawa zaidi ya 600 na ilikuwa imeshaingia Canada, Uingereza, Mexico na Jamaica. Hata hivyo, ukuaji huu wa haraka ulianza kumuelemea Colonel Sanders, ambaye umri wake ulikuwa umeshasonga.

Mwaka 1964, akiwa na miaka 73, aliuza kampuni ya Kentucky Fried Chicken kwa dola milioni 2 za Kimarekani kwa ubia ulioongozwa na mwanasheria wa miaka 29, John Y. Brown Jr., pamoja na mfanyabiashara Jack Massey. Biashara zake za Canada zilibaki mikononi mwake, na haki za Uingereza, Florida, Utah na Montana alikuwa ameshaziuza kwa watu wengine. Wamiliki wapya waliamua kumwajiri kama balozi wa chapa na kumlipa mshahara. Mwaka 1965 alihamia Mississauga, Ontario, ili kusimamia kwa ukaribu biashara zake za Canada.

Pamoja na uzee, aliendelea na harakati zake za kibiashara, akisafiri na kuonekana kwenye matangazo akiwa na suti yake nyeupe maarufu, hadi alipofariki dunia mwaka 1980 akiwa na umri wa miaka 90. Wakati huo KFC ilikuwa na takriban migahawa 6,000 katika nchi 48.

Mafunzo 5 kwa Kila Anayeanza Biashara Baada ya Miaka 40

1. Jenga juu ya ulichonacho tayari. Sanders hakujifunza fani mpya akiwa na miaka 65. Aliuza ujuzi wa kupika wa miaka 25 na uzoefu wake wa kuuza. Biashara yako ijayo iote kutoka kwenye ujuzi wako, maarifa yako na watu unaowafahamu, si kutoka kwenye hadithi ya mafanikio ya mtu mwingine.
2. Jaribu kabla ya kuwekeza. Mgahawa mmoja ulithibitisha wazo lake kabla hajaanza safari. Kabla ya kutumia kiinua mgongo au mafao yako ya mkupuo, thibitisha kwamba wateja halisi watalipia toleo dogo la wazo lako.
3. Uza ana kwa ana. Hakusubiri wateja; aliwapikia mbele yao. Ukiwa mdogo, kuonyesha kwa vitendo kuna nguvu kuliko matangazo, na watu unaowafahamu ndio rasilimali yako kubwa ya masoko.
4. Jenga mfumo usiotegemea mwili wako. Wengine walipika na kuuza kuku wake, hivyo biashara ilikua wakati yeye anazeeka. Andika jinsi unavyofanya kazi, mfundishe mtu mapema, na tafuta njia ya wengine kukuuzia.
5. Linda akiba yako. Sanders hakukopa kujenga migahawa 600; wenye vibali walitumia majengo yao wenyewe. Anayeanza biashara akiwa mtu mzima ana muda mfupi wa kujirekebisha akipata hasara kubwa. Weka kando pesa ya usalama, na toa pesa ya biashara kwa awamu.

Na somo moja la kweli kutoka kwenye udhaifu wake: Sanders alipoteza kazi nyingi kwa sababu ya hasira zake. Subira na mahusiano mazuri nayo ni ujuzi wa kibiashara.

Maswali Yanayoulizwa Mara kwa Mara

Colonel Sanders alikuwa na umri gani alipoanzisha KFC?

Alianza kuuza kuku kwenye kituo chake cha mafuta akiwa na takriban miaka 40, akakamilisha mapishi akiwa na miaka 50, akauza kibali cha kwanza akiwa na miaka 62, na akaanza kutoa vibali kwa nguvu zote akiwa na takriban miaka 65.

Je, ni kweli Colonel Sanders alikataliwa mara 1,009?

Hakuna kumbukumbu ya kuaminika inayothibitisha idadi hiyo. Kinachojulikana ni kwamba alisafiri kwa miaka mingi, mara nyingi akilala ndani ya gari, akiwauzia wenye migahawa mmoja mmoja.

Colonel Sanders aliuza KFC kwa kiasi gani?

Dola milioni 2 mwaka 1964, kwa wawekezaji walioongozwa na John Y. Brown Jr. na Jack Massey. Alibaki kama balozi wa chapa anayelipwa mshahara, na biashara zake za Canada zilibaki mikononi mwake.

Je, nimechelewa kuanzisha biashara nikiwa na miaka 50 au 60?

Hapana. Wajasiriamali wa umri mkubwa wana uzoefu, mtandao wa watu na jina linaloaminika. Muhimu ni kujenga juu ya ujuzi ulionao, kujaribu kwa udogo, kulinda akiba yako na kujenga biashara isiyokutegemea kila siku.

Neno la Mwisho

Colonel Sanders hakufanikiwa kwa sababu ya bahati au ujana. Alifanikiwa kwa sababu alitumia alichokijua, alithibitisha kwamba kinafanya kazi, alikiuza ana kwa ana, na hakukata tamaa. Mafanikio yanakusubiri na wewe pia. Wewe jaribu tu, kwa busara.

Unafikiria kuanzisha biashara baada ya kustaafu au kupoteza ajira? Wellbiz Solutions inakusaidia kuchagua wazo la biashara, kusajili na kuandaa mpango wa biashara. Piga simu au WhatsApp: +255 754 281 131 / +255 655 281 131

Umehamasika? Mtumie makala hii mtu anayedhani amechelewa.

Vyanzo: Wikipedia, "Colonel Sanders" (inayotumia wasifu wa Sanders mwenyewe na vitabu vya John Ed Pearce na Josh Ozersky); Nation's Restaurant News, "KFC surpasses 30K restaurants globally" (Machi 2024).

🇬🇧 Read in English